Stap een goede boekhandel binnen, kijk welke nieuwe fotoboeken ze hebben en noteer over welke straatfotografen die gaan. Jawel, het zijn steeds dezelfde namen, en mogelijk ken je ze ook van YouTube. Iedereen praat over Robert Frank, Henri Cartier-Bresson, Saul Leiter, Harry Gruyaert, Martin Parr, Fred Herzog en… vul de lijst maar aan. Allemaal briljante fotografen die hun stempel drukten. In veel gevallen ook dood. En wie nog leeft, gaat richting pensioen (of krijgt het al).
Worden er dan geen fotografen meer geboren die werk maken met eeuwigheidswaarde? Is digitale fotografie te gemakkelijk? Natuurlijk zijn er nog nieuwe en briljante fotografen. Misschien ben jij er wel een. Maar er is wel iets aan de hand. En dat laat zich samenvatten als: internet.
Iedereen kan tegenwoordig zijn creatieve uitspattingen snel en eenvoudig delen, en bereikt er vrijwel gelijk een publiek mee. Vroeger zagen alleen familie en bekenden het werk van de hobbyfotograaf. Nu haalt elke amateur zonder enige moeite tientallen tot soms duizenden views op Instagram. En omdat onze cultuur steeds sterker op beelden focust, en meer mensen een camera bezitten (al was het maar in hun gsm), is de stap om foto’s te maken kleiner.
Onzichtbare fotografie
Het gevolg: de wereld wordt overspoeld door foto’s en fotografen. Elke dag spuwen ze miljoenen foto’s uit. Natuurlijk zijn er nog fotografen die vernieuwend werk leveren en kwalitatief passen in de eregalerij hierboven, maar ze blijven grotendeels onzichtbaar.
Vroeger zag niemand de hobbyisten en kreeg de buitenwereld uitsluitend de creatieve nieuwlichters voorgeschoteld. Vandaag is het veeleer omgekeerd. Niet alleen omdat de meer innovatieve fotografen moeten opboksen tegen al die foto’s van anderen, maar ook omdat het algoritme vooral de gemiddelde smaak serveert, en dus voorrang geeft aan minder opvallende en vooral “veilige” fotografie, en aan makers die zich hieraan conformeren. Dat kan mooie beelden opleveren, begrijp me niet verkeerd. Maar je bent ze meestal snel vergeten.
Fotografen lanceren
Uitgevers en curatoren, die vóór de opkomst van internet het kaf van het koren probeerden te scheiden, zijn het overzicht kwijt. En vaak ook hun geld: tijdschriften die vroeger grote fotoreportages brachten, hebben het moeilijk of bestaan niet meer. Het is dus lastig om werk te vinden dat echt bijzonder is. En ook al ontdek je een buitengewone, onbekende fotograaf, dan is het lanceren van deze persoon nogal riskant. Over al die beroemde, dode fotografen van vroeger bestaat consensus. Iedereen kent en waardeert ze. Ze hebben hun commerciële waarde bewezen. Wie daar in investeert, verdient zijn geld waarschijnlijk wel terug.
Een wereld die op safe speelt
We zien verwante verschijnselen in andere kunstvormen. Er komt elke maand meer nieuwe muziek uit dan in de hele vorige eeuw, maar het landschap is zo versplinterd dat geen enkele kenner het grote geheel nog ziet. Festivals programmeren intussen steeds vaker namen die al tientallen jaren meegaan.
Productiehuizen en streamingdiensten braken intussen aan de lopende band series en speelfilms uit die er hetzelfde uitzien en identieke verhalen vertellen, terwijl nieuwkomers geen budget vinden voor wat afwijkt van de doorsnee. En wie in de literaire wereld voet aan grond wil krijgen, moet zich eerst bewijzen met snedige commentaren op X of Tiktok dan met een degelijke roman, en liefst zelf financieel bijdragen aan de publicatie van dat eerste boek.
We leven in een wereld die op safe speelt. Het lijkt alsof we eindeloos veel mogelijkheden hebben, maar wat we van ons aanbod zullen onthouden, is beperkter dan ooit.
Wil je interessante fotografen ontdekken waarvan de naam minder op ieders tong ligt, raad ik je aan een tweedehands boekhandel te bezoeken. En verder is mijn advies aan iedereen met een camera: verras de wereld en maak eens een foto die er totaal anders uitziet. Best mogelijk dat quasi niemand het beeld ooit ziet, maar je hebt het dan toch maar mooi gedaan.
Workshops Straatfotografie met een Creatieve Twist
Zoek je een workshop straatfotografie die je echt creatiever maakt? Wil je testen of straatfotografie iets voor jou is? Wil je de diepte in? Of heb je schroom om mensen te fotograferen? Leer het van een prof!
Als een van de weinige professionele straatfotografen in België heb ik al honderden mensen begeleid tijdens workshops in Antwerpen, Brussel en andere steden. Bij mij ben je verzekerd van persoonlijke aandacht. Ik werk in kleine groepjes, houd rekening met jouw wensen en laat je de wereld op een andere manier bekijken. In iedereen schuilt een creatieve fotograaf. Ik help je om die te ontdekken.
“Marc attendeert op interessante lichtinvallen en omgevingselementen, besteedt aandacht aan compositie, suggereert boeiende standpunten, biedt antwoord op technische vragen, en bovenal, hij geeft je meer vertrouwen (…) zelfs in de kleinste gemeente zal Marc je nog weten te begeesteren met bijzondere invalshoeken en benaderingen.” (Line)
“Het was zaaalig. Jouw aanpak van die workshop komt voor mij dicht bij het ideale: eenvoudig , doelgericht, praktisch, kortom, zoals het zou moeten.” (Marc E.)