Veel steden hebben er een: zo’n typische ‘straat naast een station’. Het zijn plekken waar culturen elkaar ontmoeten, en rangen en standen vervagen. Je ziet het aan de eettenten, de ietwat smoezelige winkels, de taxi’s, en natuurlijk de passanten aan wie niemand vragen stelt, want ze zijn er toch maar even.
In Antwerpen vervulde de Pelikaanstraat die rol. Ooit was dit de toegangspoort tot een bijzondere wereld: een volkswijk met cafés, krantenwinkels en kruideniers, maar ook het centrum van de goud- en diamanthandel. Joden, Vlamingen, Russen, Indiërs leefden en werkten er naast elkaar. Voeg er de uitlaatgassen, de claxons en de binnenrollende treinen aan toe, en je wist het: de stenen van de Pelikaanstraat ademden grootstad.
Tot twintig jaar geleden. Het Centraal Station kreeg een indrukwekkende opwaardering, maar de Pelikaanstraat begon te bloeden. Goudwinkeltjes gingen dicht of verhuisden. In hun kielzog verdwenen andere handelszaken. Passanten begaven zich voortaan tweewielend over het fietspad en hielden niet meer halt. Panden gingen tegen de vlakte, de nieuwbouw oogde anoniem en een braakliggende lap grond langs een deel van de straat kreeg de weinig flatterende bijnaam ‘stadskanker’.
Kortom, de grootstedelijke adem verwaaide. Maar gelukkig niet overal. Neem het statige, V-vormige gebouw op de hoek met de Vestingstraat. Bij de oplevering in 1911 was dit het onderkomen van diamantbeurs Fortunia. Vandaag telt het vooral appartementen. De goudwinkels op de benedenverdieping houden nog kranig stand.
‘s Avonds, als de vitrines oplichten, biedt Fortunia een schilderachtig zicht van achter de ramen langs perron 1 op het station. Dan zie je de Pelikaanstraat als in een oude film, met de soundtrack van binnenrollende treinen en toeterende taxi’s, en heeft Antwerpen weer even zijn straat naast het station.
Oorspronkelijk gepubliceerd in de Gazet van Antwerpen, 2024.
Pelikaanstraat (Foto uit Gazet van Antwerpen)
Hoogwaardige straatfotografie artprint. Eerder gepubliceerd in Gazet van Antwerpen en Het Nieuwsblad.