Elke fotograaf komt het ooit tegen: het gevoel dat het niet meer lukt. Je zit vast, al weken. Iedere nieuwe foto lijkt op een vorige. Alle progressie is weg. En dan komt onvermijdelijk de vraag: hoe maak ik fotografie weer leuk en spannend?
Fotozaken en camerarecensenten weten wat helpt. Koop een nieuwe camera! Maar is dat zo? Wordt fotograferen vanzelf weer de moeite waard als je een andere camera gebruikt? Word je dan beter? Mwah…. Een ander toestel is in het begin wel amusant. Maar uiteindelijk lijken camera’s veel op elkaar (spoiler alert: ze kunnen allemaal foto’s maken!) en gaat het erom wat je ermee doet. Meer megapixels hebben klinkt cool, maar wat heb je eraan als je nog steeds dezelfde soort foto’s maakt als toen je maar de helft van het aantal megapixels had?
Wat dan? Als een camera niets verandert, hoe geraak je van dat gevoel af dat je niet meer verder komt? Tijd voor een negental alternatieven voor het kopen van een andere camera die écht verschil kunnen maken. Waarschuwing: ze maken de betere fotograaf in jou wakker. En ze kosten bijna allemaal nog een pak minder dan een camera ook.
In plaats van een nieuwe camera kopen kan je ook…
Beter worden met je huidige. Nee, de camera is niet het probleem. De kwaliteit van je foto’s zit maar voor een klein deel in je toestel. En dan hebben we het enkel over de technische kwaliteit, niet over de artistieke. Creativiteit is het belangrijkste. Experimenteer. Werk met lange sluitertijden. Ga enkel blauwe voorwerpen fotograferen. Probeer dubbele belichting. Ga voor een rare witbalans. Maak uitsluitend foto’s om 23 uur ‘s, elke avond. Fotografeer door een filter of plasticfolie. Houd je fototoestel steeds schuin. Doe gek. De mogelijkheden zijn eindeloos. En je leert er altijd van.
Een andere lens kopen. Wanneer jouw probleem als fotograaf te maken heeft met scherpte of diepte, is een objectief een veel betere investering dan een nieuwe camerabody. Lenzen hebben meer invloed op de beeldkwaliteit dan een body. Echt slechte camera’s worden nauwelijks nog gemaakt, maar tussen objectieven vind je wel grote verschillen. Een lens van topkwaliteit kan duurder zijn dan een body, maar gaat doorgaans veel langer mee. Van een scherpe prime met een hoge lichtgevoeligheid kan je decennia lang plezier hebben.
Feedback vragen van andere fotografen. Geef je over aan het kritische oog van een ervaren plaatjesmaker. Toon je werk en luister naar de feedback. Je vindt zulke mensen in fotoclubs, in het onderwijs, of spreek gewoon een professionele fotograaf rechtstreeks aan. Bekijk wel eerst de foto’s die deze persoon zelf maakt. Iemand die geen affiniteit heeft met straatfotografie zal een ander oordeel geven dan iemand die zelf elke week met een camera asfalt en kasseien trotseert. Wat niet wil zeggen dat deze persoon dezelfde stijl moet hebben als jij. Integendeel, je leert van verschillen.
Feedback vragen van leken. Met leek bedoel ik iemand die misschien wel soms een foto maakt van een familiefeestje of uitstap, maar geen diepere relatie heeft met fotografie. Waarom kan diens feedback interessant zijn? Simpel: wanneer jouw foto om het even wie kan beroeren, heeft het beeld emotionele impact. Dat telt harder dan de vraag of de horizon recht en elk neushaartje scherp is. Vindt de leek de foto maar niks, moet je daar verder niet rouwig om zijn. Dat kan even goed betekenen dat je iets prachtigs hebt gemaakt, maar dat deze persoon de gevoeligheid mist om dat te herkennen.
Een workshop volgen. In een workshop ontmoet je andere fotografen. De lesgever heeft (als het goed is) veel ervaring in jouw genre. Kies bij voorkeur voor een workshop van een fotograaf wiens stijl afwijkt van de doorsnee, of zeker verschilt van wat jij doet. Dan is de kans het grootst dat je uit je comfortzone wordt getrokken en er echt iets van opsteekt. Ook de andere deelnemers kunnen je op ideeën brengen. Daarnaast is een workshop ook gewoon leuk én meestal vele malen goedkoper dan een nieuwe camera of lens.
Fotoboeken aanschaffen. Het klinkt raar: er zijn fotografen die nooit of zelden fotoboeken kopen, behalve misschien een handleiding voor digitale camera’s of zoiets. Maar die vergroot vooral je technische kennis. Door het werk van anderen te bestuderen ontdek je hoe beroemde fotografen zien en hun ideeën in beeld omzetten. Een fotoboek, dat enkel het beste van het beste toont, is hiervoor meer geschikt dan Instagram. Sommige fotografen brengen ook zines uit: kleinschalige fototijdschriften. Die zijn sympathiek geprijsd en kunnen je serieus verrassen.
Fotografievideo’s bekijken. YouTube en sociale media staan er vol mee. Duizenden fotografen uit de hele wereld hebben videokanalen waarin ze tips geven, apparatuur recenseren, zichzelf filmen terwijl ze fotograferen of hun mening geven over iets dat met fotografie te maken heeft. Het ligt eraan wat je interessant vindt en hoe deskundig de YouTuber is, maar het kan iets opleveren. En het is nog gratis ook.
Documentaires over fotografie volgen. Veel YouTubers zijn goedwillende amateurs of matig creatieve professionals, en praten vooral vanuit hun eigen perspectief. Documentaires zijn daarentegen gemaakt door mensen die zichzelf op de achtergrond plaatsen en in ruil hiervoor een inkijk geven in leven en werk van de echte groten uit de fotografie. Er is een soort Netflix voor fotografieliefhebbers: The Darkroom Rumour. Hier kan je talloze, hoogstaande documentaires zien over beroemde (en soms minder beroemde) fotografen en ook dieper in allerlei genres duiken.
Gewoon de straat opgaan. De beste manier om mooiere foto’s te leren maken, is natuurlijk door te fotograferen. Véél te fotograferen. Enorm veel te fotograferen. En vaak naar buiten gaan. Zo vaak dat je aan haast niks anders kan denken. Obsessie is belangrijker dan talent. Beklijvende beelden ontstaan door jezelf compleet onder te dompelen. Doen is de boodschap.
Bonustip: volg een coachingprogramma. Nu preek ik, met permissie, even voor eigen parochie. Ik laat je graag anders zien, denken en fotograferen. Dat doe ik via workshops en op deze blog. Maar je kan verder de diepte in. Voor een prijs die een stuk lager ligt dan de gemiddelde camerabody begeleid ik je een half jaar lang als privéleraar met uitdagende opdrachten en constructieve feedback, afgestemd op jouw mogelijkheden en wensen. Toch geen zin in? Neem dan zeker bovenstaande tips ter harte.